Huquqiy maʼlumotlar

Ba'zi hollarda ha. 2025-yil oktabridan kuchga kirgan qoida bo'yicha, ishchi to'lanmagan summaning uch barobarigacha talab qila oladi.

Lekin buni to'g'ri tushunish kerak, chunki noto'g'ri tushunilsa umidni bekorga oshiradi. Bu avtomatik jarima emas. Bu sizning sudga qiladigan da'voingiz, va summani sud belgilaydi.

Qachon mumkin

Uchta holatdan bittasi bo'lsa yetarli:

Ko'p odam ikkinchi holatga tushadi va buni bilmaydi. Masalan mart, iyun va sentabr oylari to'lanmagan bo'lsa, oylar ketma-ket bo'lmasa ham jami uch oy bo'ladi.

Nima kirmaydi

Ishdan bo'shash nafaqasi (퇴직금) bu hisobga kirmaydi. U alohida tartibda talab qilinadi. Ya'ni uch barobar faqat ish haqi va qo'shimchalarga tegishli.

Summani kim belgilaydi

Sud. "Uch barobar" bu yuqori chegara, kafolat emas. Sud qaror qilganda quyidagilarni hisobga oladi:

• Qancha vaqt to'lanmagani, qanday sharoitda, necha marta takrorlangani
• Ish beruvchi to'lash uchun qanchalik harakat qilgani
• Allaqachon to'langan kechikish foizi
• Ish beruvchining mol-mulk holati

Ya'ni haqiqatan pul topolmay qolgan kichik korxona bilan pulni yashirib to'lamagan ish beruvchi bir xil baholanmaydi. Bu adolatli, lekin natijani oldindan aytib bo'lmasligini ham anglatadi.

Buni kim bilan qilasiz

Mehnat boshqarmasiga beriladigan shikoyat (진정) va sudga beriladigan da'vo ikki xil narsa.

Shikoyat bu tekshiruv. Inspektor ish beruvchini chaqiradi, tekshiradi, to'lashga majbur qilishga harakat qiladi. Pul talab qilinmaydi, lekin uch barobar shu yerda hal bo'lmaydi.

Sud da'vosi. Uch barobar shu yerda so'raladi. Bu jiddiyroq yo'l, vaqt va tayyorgarlik talab qiladi.

Amalda ko'pchilik avval shikoyat beradi. Ish beruvchi to'lasa, masala yopiladi. To'lamasa va yuqoridagi shartlardan biri bo'lsa, sud yo'li ochiq qoladi.

Yana bir narsa bor

Ish haqini to'lamaslik jinoiy javobgarlikka ham olib keladi. Lekin bu yerda muhim nozik joy bor: odatda ishchi "men shikoyat qilmayman" desa, jinoiy ish yuritilmaydi. Ya'ni kelishuv masalani yopadi.

Istisno: ish beruvchi to'lamaganlar ro'yxatiga kiritilgan bo'lsa va o'sha davrda yana takrorlasa, ishchining fikridan qat'i nazar ish yuritiladi.

Bu sizga nima beradi: kelishuvda qo'lingizda kuch bor. Ish beruvchi jinoiy javobgarlikdan qutulishni xohlaydi, siz esa pulni. Shuning uchun ko'p ish shu bosqichda hal bo'ladi.

Nimaga ehtiyot bo'lish kerak

Imzo chekishdan oldin o'qing. Ish beruvchi pul berib, "boshqa talabim yo'q" degan qog'ozga imzo so'rashi mumkin. Imzolasangiz, uch barobar talabi ham yopiladi.

Hisobni aniq qiling. Uch barobar hisoblanadigan asosiy summa aniq bo'lishi kerak. Ortiqcha ish, tungi ish va dam kuni qo'shimchalari ham ichida. Ularni tashlab ketsangiz, uch barobari ham kichrayadi.

Kutmang. Talab huquqi muddatga bog'liq.

Keyingi qadam

Avval summani aniqlang. Maosh kalkulyatori ortiqcha ish, tungi ish va dam kuni qo'shimchalarini hisoblab, sizga tegishli summani ko'rsatadi.

Shartlardan biri sizga to'g'ri kelsa, advokat bilan gaplashib ko'ring. Shikoyat bilan cheklanish yoki sudga borish masalasi holatga qarab hal qilinadi. Maslahat pullik, murojaat qilsangiz xodim bog'lanib maslahat haqini aytadi.

법무법인 대한중앙
1533-7377

Qo'llangan qoidalar

근로기준법 제43조의8 (to'lanmagan ish haqi uchun uch barobargacha zarar talabi, 2024-yil 22-oktabrda qo'shilgan), 제43조의2 (to'lamagan ish beruvchilar ro'yxati), 제109조 (jinoiy javobgarlik va uning istisnosi).

Bu umumiy ma'lumot, huquqiy maslahat emas. Har ishning holati boshqacha.