Huquqiy maʼlumotlar

Ish haqi bo'yicha shikoyat (진정) berganingizdan keyin uni hududiy mehnat boshqarmasidagi mehnat inspektori (근로감독관) tekshiradi. Odatda bir necha hafta ichida siz bilan bog'lanishadi, dalillaringiz bilan kelishingizni so'rashadi va ko'p hollarda ish beruvchiga belgilangan sanagacha to'lash buyuriladi. Ko'p ishlar shu bosqichda tugaydi. Ish beruvchi baribir to'lamasa, qo'lingizda rasmiy hujjat qoladi va u keyingi yo'llarni ochib beradi.

Qadamlarni oldindan bilgan yaxshi, chunki jarayon koreys tilida va o'z tartibi bilan ketadi.

Men bilan kim bog'lanadi va qanday?

Ishingizga biriktirilgan inspektor telefon qiladi yoki SMS yuboradi. Raqam sizga notanish ko'rinishi mumkin, shuning uchun shikoyat bergandan keyingi haftalarda Koreyadagi statsionar (shahar) raqamlardan kelgan qo'ng'iroqlarga javob bering. Qo'ng'iroqni o'tkazib yuborsangiz, o'sha kuniyoq qayta qo'ng'iroq qiling.

Shikoyatni onlayn yoki boshqarmaning o'zida berish mumkin. Boshqarma siz ishlagan hudud bo'yicha tanlanadi, hozir yashayotgan joyingiz bo'yicha emas. Koreys tilingiz yetarli bo'lmasa, Bandlik va mehnat vazirligining aloqa markazi (1350) bir necha tilda yordam beradi. Suhbatingizga tarjimon qatnasha oladimi, buni ham boshqarmadan oldindan so'rab qo'yishingiz mumkin.

Suhbatda nima bo'ladi?

Inspektor ikki tomonning ham gapini eshitadi. Siz sizga nima va'da qilinganini, necha soat ishlaganingizni va qancha pul olganingizni tushuntirasiz. O'zingiz bilan olib boring:

• pasport yoki ro'yxat guvohnomasi (외국인등록증)
• mehnat shartnomasi (근로계약서), agar bo'lsa
• maosh varaqalari va qancha pul kelganini ko'rsatadigan bank ko'chirmasi
• ish soatlaringiz bo'yicha o'zingiz yuritgan yozuv
• ish beruvchi bilan KakaoTalk yoki SMS yozishmalari

Ba'zan ish beruvchi bilan ishchini bir vaqtda chaqirishadi. Bir xonada o'tirish sizga xavfli tuyulsa, buni belgilangan kundan oldin inspektorga ayting. O'sha joyning o'zida kelishuvga rozi bo'lishingiz shart emas.

Hujjatlar koreys tilida bo'lsa va men tushunmasam-chi?

O'qiy olmaydigan hech narsaga imzo chekmang. Inspektor tuzadigan yozma ko'rsatma (진술조서) ish materiallariga qo'shiladi, shuning uchun uni sizga ovoz chiqarib o'qib berishlarini so'rang, tarjimon bo'lsa tarjimon orqali. Biror gap noto'g'ri yozilgan bo'lsa, imzo chekishdan oldin tuzatishni so'rang. Bunday so'rash odatiy hol, inspektorlar buni kutadi.

Odatda qanday tugaydi?

Ish beruvchi jazolanmasin degan qog'ozga imzo chekishim kerakmi?

Ish beruvchilar ko'pincha pulning bir qismini taklif qiladi va evaziga siz ularning jazolanishini xohlamasligingiz haqidagi yozma arizaga (처벌불원서) imzo so'raydi. Ko'p hollarda ish haqini to'lamaslik shunday jinoyat hisoblanadiki, ishchi "jazolanishini xohlamayman" deb aniq aytsa, ta'qib qilinmaydi. Shuning uchun bu qog'oz ishingizning jinoiy tomonini yopib qo'yishi mumkin.

Imzoni faqat kelishilgan pul haqiqatan hisobingizga tushgandan keyin cheking. "Keyingi oy to'layman" degan va'da to'lov emas. Yana bir narsani tekshiring: qog'ozda talabingizning qolgan qismidan ham voz kechasiz degan gap yo'qmi, chunki bu butunlay boshqa narsa.

Ish ochiq turganda ishdan ketsam yoki ish joyimni almashtirsam bo'ladimi?

Ha. Ish joyini almashtirish shikoyatingizni to'xtatmaydi. Vizangiz ish joyingizga bog'liq bo'lsa, ish joyini almashtirish qoidalari alohida, shuning uchun o'tishdan oldin ularni tekshiring.

Ish tugamasdan Koreyadan ketib qolishingiz mumkin bo'lsa, buni inspektorga erta ayting. Ketishdan oldin ko'rsatmangizni bering va chet elda ham ishlaydigan aloqa ma'lumotlarini qoldiring.

Vizam-chi?

2025-yil noyabridan boshlab ishchi to'lanmagan ish haqi bo'yicha shikoyat bersa, mehnat inspektori u haqida immigratsiya idorasiga xabar bermaydi, hatto ishchining yashash muddati tugagan bo'lsa ham. Bu qoida nimani qamrab olishi va nimani olmasligi alohida maqolada tushuntirilgan.

Keyingi qadam

Suhbatdan oldin maosh kalkulyatori bilan sizga qancha tegishli ekanini hisoblab oling, shunda uni ish beruvchi aytgan summa bilan solishtira olasiz. Ish beruvchi summaga qarshi chiqsa yoki javob bermay qo'ysa, advokat ishni keyingi bosqichga olib chiqishi mumkin. Maslahat pullik; murojaat qilsangiz, xodim sizga qayta qo'ng'iroq qilib, maslahat haqini tushuntiradi.

법무법인 대한중앙
1533-7377

Qo'llangan qoidalar

Mehnat standartlari to'g'risidagi qonun (근로기준법): 36-modda (ishdan chiqqandan keyin 14 kun ichida to'lash), 43-modda (ish haqi to'liq va oyiga kamida bir marta to'lanadi), 49-modda (ish haqi talabining muddati 3 yil). Shikoyatlarni ko'rib chiqish tartibi Bandlik va mehnat vazirligining mehnat inspektorlari uchun qoidalariga asoslanadi.

Bu umumiy ma'lumot, huquqiy maslahat emas. Har ishning holati boshqacha.