Huquqiy maʼlumotlar

Ha. Koreyadan ketishingiz ish beruvchining sizga bo'lgan qarzini bekor qilmaydi. Ish haqi talabining muddati uch yil, shikoyat yoki sud da'vosi esa siz ketganingizdan keyin ham siz vakolat bergan odam orqali davom etishi mumkin. Lekin ketishdan oldin boshlash ancha oson, chunki hali inspektor bilan uchrashib, qog'ozlarga o'zingiz imzo cheka olasiz.

Parvozimdan oldin nima qilishim kerak?

Ketishingizni bilsangiz, eng muhim vaqt jo'nashdan oldingi haftalar.

• Shikoyatni hozir bering (진정), ish beruvchi to'lab qo'yar degan umidingiz bo'lsa ham. Keyin uni qaytarib olishingiz mumkin.
• Ko'rsatmangizni shaxsan bering. Inspektordan suhbatni parvozingizdan oldingi sanaga belgilashini so'rang.
• Koreyadagi bank hisobingizni yopmang, iloji bo'lsa. Yoki ketganingizdan keyin pul sizga qanday yetib kelishini so'rab oling.
• Nusxalarni yig'ing: shartnoma, maosh varaqalari, bank ko'chirmalari va yozishmalar. Ularni telefoningizda va elektron pochtangizda saqlang.
• Aloqa ma'lumotlarini yozib oling: inspektorning ismi va telefon raqami, ishingiz raqami.

Ketish sug'urtasi nima va u ishdan bo'shash nafaqasi bilan bir xilmi?

E-9 yoki H-2 vizasi bilan ishlasangiz, ish beruvchi har oy siz uchun ketish kafolati sug'urtasiga (출국만기보험) pul o'tkazib boradi. Uni Koreyadan ketayotganda olasiz. Sug'urta kompaniyasiga jo'nashdan kamida yetti kun oldin ariza bering. Pulni Koreyadagi hisobingizga, o'z mamlakatingizdagi hisobga yoki ketadigan kuningiz aeroportda naqd olishingiz mumkin.

Bu har doim ham to'liq nafaqa bo'lavermaydi. Sug'urta oylik to'lovlardan yig'iladi, qonuniy ishdan bo'shash nafaqangiz (퇴직금) esa oxirgi o'rtacha ish haqingizdan hisoblanadi. Sug'urta kamroq chiqsa, farqini (차액) ish beruvchi to'lashi shart. Ko'p ishchi buni umuman so'ramaydi. Ketishdan oldin summani tekshiring va farq bo'lsa, uni talab qiling.

Ketganimdan keyin ishimni kimdir yuritishi mumkinmi?

Ha. Vakolatnoma (위임장) orqali biror kishiga sizning nomingizdan harakat qilish huquqini berishingiz mumkin: advokatga yoki Koreyadagi ishonchli odamga. Advokat shikoyatni davom ettirishi, davlatdan o'rniga to'lov olish uchun ariza berishi yoki sudga da'vo qilishi mumkin.

Vakolatnomani chet elda imzolasangiz, Koreya tomoni uni notarial tasdiqlangan yoki rasman tasdiqlangan bo'lishini so'rashi mumkin, masalan Koreya elchixonasi yoki konsulligida. Ikki marta qilib yurmaslik uchun imzolashdan oldin so'rab oling.

Allaqachon ketib qolgan bo'lsam-chi?

Kech emas, lekin tez harakat qiling.

Uch yillik muddat har bir maosh kunidan alohida hisoblanadi, shuning uchun eng eski oylarning muddati birinchi bo'lib o'tib ketadi.

Ishim Koreyaga qaytishimga ta'sir qiladimi?

Ish haqini talab qilish sizning huquqingiz, bu qoidabuzarlik emas. Kelajakdagi vizalarga sizning o'z immigratsiya tarixingiz ta'sir qiladi, masalan ruxsat muddatidan ortiq qolib ketish. 2025-yil noyabridan boshlab ish haqi bo'yicha shikoyat bergan ishchi haqida immigratsiyaga xabar berilmaydi. Muddatdan ortiq qolgan bo'lsangiz, bu alohida masala, uni qaytishni rejalashtirishdan oldin aniqlab oling.

Keyingi qadam

Ketishdan oldin maosh kalkulyatori bilan ish haqi va ishdan bo'shash nafaqangizni hisoblang, shunda ketish sug'urtasi hammasini qoplaydimi yoki yo'qmi, bilib olasiz. Allaqachon chet elda bo'lsangiz, Koreyadagi advokat vakolatnoma asosida siz uchun ish yurita oladi. Maslahat pullik; murojaat qilsangiz, xodim sizga qayta qo'ng'iroq qilib, maslahat haqini tushuntiradi.

법무법인 대한중앙
1533-7377

Qo'llangan qoidalar

Mehnat standartlari to'g'risidagi qonun (근로기준법): 36-modda (ishdan chiqqandan keyin 14 kun ichida to'lash), 49-modda (ish haqi talabining muddati 3 yil). Ketish kafolati sug'urtasi Chet ellik ishchilarni ishga olish to'g'risidagi qonunga (외국인근로자의 고용 등에 관한 법률), ishdan bo'shash nafaqasi esa Ishchilarning ishdan bo'shash to'lovlarini kafolatlash to'g'risidagi qonunga (근로자퇴직급여 보장법) asoslanadi.

Bu umumiy ma'lumot, huquqiy maslahat emas. Har ishning holati boshqacha.