Thông tin pháp luật

Không. Luật xuất nhập cảnh Hàn Quốc cấm bất kỳ ai nhận hộ chiếu hoặc thẻ đăng ký ngoại kiều (외국인등록증) của người nước ngoài làm vật bảo đảm cho hợp đồng việc làm hay một khoản nợ, đồng thời cấm ép buộc hoặc môi giới việc đó. Chủ giữ giấy tờ của bạn "đến khi hết hợp đồng", "đến khi trả xong tiền vé máy bay" hay "để khỏi bỏ trốn" chính là đang làm đúng điều luật cấm, và chế tài là hình sự, không chỉ là nộp phạt. Bạn được quyền đòi lại giấy tờ ngay hôm nay và trình báo nếu bị từ chối.

Luật cấm chính xác điều gì?

Luật Xuất nhập cảnh có hẳn một điều riêng về giấy tờ tùy thân. Điều này cấm nhận hộ chiếu hay thẻ đăng ký của người nước ngoài làm phương tiện bảo đảm cho hợp đồng tuyển dụng hoặc cho việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ, và cấm cưỡng ép hay môi giới một thỏa thuận như thế. Từ câu chữ ấy rút ra được ba điểm:

• Quy định áp dụng với bất kỳ ai, không riêng chủ: người môi giới, người quản lý ký túc xá hay người nhà của chủ doanh nghiệp đều nằm trong phạm vi.
• Quy định bao trùm cả thẻ đăng ký lẫn hộ chiếu. Câu "chúng tôi chỉ giữ thẻ thôi" không phải là lý lẽ bào chữa.
• Lý do được đưa ra không quan trọng. Giữ hộ, khoản vay, phí đào tạo hay tiền cọc phòng hư hỏng: hễ giấy tờ bị giữ để bạn phải ở lại hoặc phải trả tiền, đó là việc bị cấm.

Mức xử lý với người vi phạm: tù đến 3 năm, hoặc tiền phạt đến 30 triệu won. Khi nhân viên của một công ty làm việc đó vì công việc của công ty, chính công ty cũng có thể bị phạt tiền.

Tôi có bị xử phạt vì đã giao nộp giấy tờ không?

Hành vi bị cấm là nhận giấy tờ làm vật bảo đảm hoặc ép người khác giao ra. Người đã nộp hộ chiếu vì bị chủ đòi là người được quy định này che chở, không phải đối tượng bị nhắm tới. Cùng luật này còn đặt ra một nghĩa vụ riêng: mọi người nước ngoài phải luôn mang theo hộ chiếu hoặc thẻ đăng ký và xuất trình khi cán bộ xuất nhập cảnh yêu cầu. Chủ giữ giấy tờ khiến bạn vi phạm nghĩa vụ ấy, thêm một lý do để lấy lại thật sớm. Nếu bị kiểm tra khi không có thẻ, hãy giải thích ai đang giữ và giữ ở đâu.

Giữ hộ "tự nguyện" có khác không?

Có khi chủ nói rằng chính nhân viên nhờ cất giấy tờ trong két sắt văn phòng. Giữ hộ thật sự, tức là bạn có thể chấm dứt bất cứ lúc nào và giấy tờ được trả ngay khi bạn hỏi, không giống với giữ làm vật bảo đảm. Phép thử rất thực tế: hãy đòi lại. Nếu câu trả lời là "hết mùa vụ đã", "trả xong nợ đã" hay "để chúng tôi tính", thì đó là bảo đảm, bất kể lúc đầu được gọi bằng tên gì. Hãy gửi đề nghị qua tin nhắn để lời từ chối được lưu lại.

Việc đầu tiên tôi nên làm là gì?

1. Đề nghị bằng văn bản. Gửi một tin nhắn ngắn: "Đề nghị trả lại hộ chiếu và thẻ ngoại kiều cho tôi trong hôm nay. Tôi cần dùng." Giữ tin nhắn đó và mọi hồi âm. 2. Chụp lại những gì bạn có. Nếu có bản photo hay ảnh chụp giấy tờ, hãy lưu giữ. Ghi ngày bạn giao giấy tờ và người đã nhận. 3. Cho người bên ngoài nơi làm việc biết. Một đồng nghiệp, đại sứ quán nước bạn, hoặc một trung tâm hỗ trợ người lao động nhập cư. Có người chứng kiến việc bị từ chối giúp ích cho bạn sau này. 4. Không ký vào giấy nói rằng bạn tự nguyện giao giấy tờ hoặc rằng bạn nợ tiền để đổi lấy chúng.

Tôi trình báo ở đâu?

Bạn có thể báo ở nhiều nơi. Nếu chủ còn giữ lương hoặc dọa tố giác bạn với phía xuất nhập cảnh, hãy bắt đầu với Văn phòng Lao động vùng và nêu luôn chuyện giấy tờ ở đó; các nơi này có chuyển thông tin cho nhau. Đối với người có visa E-9, việc bị giữ giấy tờ là bằng chứng mạnh về đối xử bất công, củng cố cho việc chuyển chỗ làm mà không trừ vào hạn mức đổi chỗ.

Trình báo có làm visa gặp rắc rối không?

Việc báo rằng chủ giữ hộ chiếu tự nó không tác động đến tư cách cư trú. Nếu thẻ đăng ký hết hiệu lực, hoặc việc lưu trú trở nên không hợp lệ trong lúc chủ giữ giấy tờ, hãy nói rõ khi trình báo, kèm ngày tháng; sự chậm trễ do chủ gây ra và bối cảnh đó có ý nghĩa. Nếu bạn cần rời Hàn Quốc mà hộ chiếu vẫn bị giữ, đại sứ quán có thể cấp giấy thông hành, và có thể đề nghị cơ quan xuất nhập cảnh buộc trả lại bản gốc.

Bước tiếp theo

Hãy gửi đề nghị bằng văn bản ngay hôm nay, giữ lại hồi âm, và thu thập bằng chứng về những việc khác chủ đang làm kèm theo giấy tờ, ví dụ đe dọa hay đòi nợ. Nếu chủ từ chối, hãy trao đổi với luật sư về việc trình báo và việc đổi nơi làm việc cùng một lúc. Tư vấn có tính phí; khi bạn liên hệ, nhân viên sẽ gọi lại cho bạn và giải thích về chi phí.

법무법인 대한중앙
1533-7377

Căn cứ pháp lý

Luật Xuất nhập cảnh (출입국관리법) Điều 33-3(1) (không ai được nhận hộ chiếu hoặc thẻ đăng ký người nước ngoài làm vật bảo đảm cho hợp đồng lao động hoặc khoản nợ, hoặc ép buộc hay môi giới việc đó), Điều 94(19) (phạt tù đến 3 năm hoặc phạt tiền đến 30 triệu won), Điều 99-3(3) (công ty cũng bị phạt tiền khi nhân viên vi phạm Điều 33-3(1)), Điều 27 (nghĩa vụ của mọi người nước ngoài phải mang theo và xuất trình hộ chiếu hoặc thẻ đăng ký). Luật Tiêu chuẩn Lao động (근로기준법) Điều 7 (cấm cưỡng bức lao động bằng giam giữ hoặc hình thức ràng buộc bất chính khác). Luật về Tuyển dụng Lao động Nước ngoài (외국인근로자의 고용 등에 관한 법률) Điều 25(1)2 (bị chủ đối xử bất công là lý do để đổi nơi làm việc).

Đây là thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý. Mỗi trường hợp đều khác nhau.