Huquqiy maʼlumotlar

Ha, agar ikki shart bajarilgan bo'lsa: bir ish beruvchida uzilishsiz to'liq bir yil ishlagansiz va ish soatlaringiz haftasiga o'rtacha 15 yoki undan ko'p bo'lgan. Ishdan bo'shash nafaqasi (퇴직금) Ishchilarning ishdan bo'shash to'lovlarini kafolatlash to'g'risidagi qonundan kelib chiqadi; bu qonun ishchi ishlatadigan har bir korxonaga tatbiq etiladi, faqat birga yashaydigan qarindoshlar bilangina yuritiladigan oilaviy korxonalar va uy xizmati bundan mustasno. Qonun "ishchi" ta'rifini umumiy mehnat qonunidan oladi, bu ta'rif esa immigratsiya maqomi haqida hech narsa demaydi.

Demak, ish beruvchining "nafaqa faqat qonuniy ishchilarga beriladi" degan pozitsiyasi noto'g'ri. Odatda muammo boshqa joyda chiqadi: hisob-kitobda, ya'ni yil haqiqatan uzluksiz bo'lganmi va hech narsa yozilmagan bo'lsa, o'rtacha ish haqi qancha bo'lgan.

U qancha?

Qonuniy minimum ishlagan har bir to'liq yilingiz uchun bir oylik o'rtacha ish haqi, ya'ni 30 kunlik summa, ortiqcha oylar uchun esa mutanosib qism. O'rtacha ish haqi oxirgi uch oydagi jami maoshingizni shu oylardagi kalendar kunlar soniga bo'lish orqali topiladi.

Oddiy misol: ikki yil to'rt oy ishladingiz, oxirgi uch oyda har oy 2,700,000 von olgansiz. 92 kunlik jami 8,100,000 von, demak o'rtacha kunlik ish haqi taxminan 88,000 von. Uning o'ttiz kuni yiliga taxminan 2,640,000 von qiladi, ikki yil to'rt oy uchun esa summa taxminan 6,160,000 vonga yetadi. O'sha davrda to'langan tungi va ortiqcha ish qo'shimchalari jamiga kiradi, shuning uchun ishchining oxirgi uch oyi muhim.

Naqd pul olgan bo'lsangiz, haqiqatda qo'lingizga tekkan summalarni oyma-oy yozib qo'ying va ularni tasdiqlaydigan narsalardan foydalaning: "2.7 jo'natdim" degan xabar, ustida yozuvi bor konvert surati, xuddi shu stavkada ishlagan hamkasb.

Vizam o'rtada tugagan bo'lsa, yilim baribir hisoblanadimi?

Bizning fikrimizcha, ha. Uzluksiz xizmat bitta ish beruvchida haqiqiy uzilishsiz ishlashda davom etganingizni bildiradi. Vizangiz tugagan kun mehnat munosabatingizga nuqta qo'ymadi; ertasi kuni ertalab ham avvalgidek ishga keldingiz. Qonun o'lchaydigan narsa qolish ruxsati emas, mehnat munosabatining o'zi. Buni kafolat sifatida emas, o'z talqinimiz sifatida aytamiz, chunki ish beruvchi maqomingiz tugaganda shartnoma haqiqiy emas bo'lib qolgan deb da'vo qilishi mumkin, bu dalilga esa ish doirasida javob qaytarish kerak bo'ladi.

Yilni ikkiga bo'lib yuborishi mumkin bo'lgan va tekshirilishi lozim holatlar:

• Sizni bir necha haftaga jo'natib yuborib, keyin qayta yollashgan uzilish, ayniqsa ish beruvchi o'sha uzilishda "hisobni yopgan" bo'lsa.
• Ish o'sha-o'sha qolgani holda qog'ozda boshqa kompaniya nomiga o'tkazilishingiz. Qog'ozdagi nom har doim ham buni hal qilmaydi.
• Yil to'lishidan sal oldin tugatilib, keyin yangilanadigan 11 oylik shartnomalar. Bu uzluksizlikni buzadimi yoki yo'qmi, faktlarga bog'liq, va bu inspektorga ko'rsatishga arziydigan ma'lum usul.

Vizam tugashidan oldin E-9 ishchi edim. Ketish sug'urtasi-chi?

Maqom bilan ishlagan oylaringiz uchun ish beruvchi ketish kafolati sug'urtasiga (출국만기보험) badal to'lashi kerak edi. Keyinchalik maqomingizni yo'qotganingiz bu badallarni yo'qqa chiqarmaydi, hisobda nima borligini sug'urtachidan so'rashingiz mumkin. Bu summa odatda qonun nafaqa deb ataydigan narsaning faqat bir qismini qoplaydi, badallar to'xtagandan keyingi oylar uchun esa umuman hech narsa bermaydi. Qolganini, to'liq qonuniy summagacha, ish beruvchi bevosita to'lashi shart. Sug'urtani butun javob deb emas, ayirib tashlanadigan qisman to'lov deb qarang.

Bank hisobim yoki yashash kartam bo'lmasa, qanday to'lanadi?

Qonunga ko'ra nafaqa ishchi ko'rsatgan individual pensiya hisobiga (개인형퇴직연금, IRP) o'tkaziladi, istisnolar farmon bilan belgilanadi. Maqomsiz odam odatda bunday hisob ocha olmaydi. Amalda pul shunda boshqa yo'l bilan to'lanadi, lekin bu tafsilotlarni taxmin qilib o'tirmasdan ish beruvchi bilan, u bo'lmasa inspektor bilan kelishib olish kerak. Ro'yxatdan o'tgan davringizdan qolgan Koreya bank hisobingiz bo'lsa, pul kelguncha uni yopmang. Bo'lmasa, to'lov yozma vakolat asosida vakilning hisobiga o'tishi mumkinmi, buni erta muhokama qiling, shunda bu masala ish beruvchi uchun kechiktirish bahonasiga aylanmaydi.

Qachon to'lanishi kerak va qancha kuta olaman?

Nafaqa oxirgi ish kuningizdan keyin 14 kun ichida to'lanishi kerak, agar siz va ish beruvchi yozma ravishda kechroq sanaga kelishmagan bo'lsangiz. Kechikkan to'lovga foiz hisoblanadi. Huquq oxirgi kuningizdan uch yil o'tgach yo'qoladi, shuning uchun 2023-yil bahorida ketgan ishchi uni yo'qotishga allaqachon yaqin turibdi.

Koreyadan ketmoqchi bo'lsangiz, iloji boricha ketishdan oldin talab qiling. Ketgandan keyingi tartib vakil orqali ishlaydi va alohida maqolada yoritilgan, lekin u sekinroq, inspektor bilan birinchi suhbatni esa shaxsan o'tkazish ancha oson.

Ish beruvchi buning o'rniga "xayrixohlik puli" taklif qilsa-chi?

Ba'zan ish beruvchi qog'ozga imzo chekish sharti bilan "ovora bo'lganing uchun" deb yaxlit summa, masalan bir million von taklif qiladi. Qog'oz odatda boshqa hech narsa qarz emasligi haqidagi bayonot bo'ladi. Summa qonuniy miqdordan kam bo'lsa, unga imzo chekish farqdan voz kechishni bildiradi. Imzolashdan oldin qog'ozni tarjima qildiring va raqamni yuqoridagi hisob bilan solishtiring.

Keyingi qadam

Haqiqiy maoshingizdan nafaqa summasini chiqarish uchun maosh kalkulyatoridan foydalaning, keyin uni har qanday sug'urta to'lovi yoki taklif bilan solishtiring. Ish beruvchi ish boshlagan sanangizni inkor qilsa yoki boshqa kompaniyada ishlagansiz desa, advokat ariza berishingizdan oldin faktlarni aniqlashga yordam berishi mumkin. Maslahat pullik; murojaat qilsangiz, xodim sizga qayta qo'ng'iroq qilib, maslahat haqini tushuntiradi.

법무법인 대한중앙
1533-7377

Qo'llangan qoidalar

Ishchilarning ishdan bo'shash to'lovlarini kafolatlash to'g'risidagi qonun (근로자퇴직급여 보장법): 2-modda (ishchi, ish haqi va o'rtacha ish haqi Mehnat standartlari to'g'risidagi qonundagidek), 3-modda (ishchi ishlatadigan har bir korxonaga tatbiq etiladi; faqat birga yashovchi qarindoshlar korxonalariga yoki uy xizmatiga emas), 4-modda 1-qism (uzluksiz xizmat bir yildan kam bo'lsa yoki to'rt hafta bo'yicha o'rtacha haftasiga 15 soatdan kam bo'lsa, majburiyat yo'q), 8-modda 1-qism (har bir uzluksiz xizmat yili uchun kamida 30 kunlik o'rtacha ish haqi), 9-modda (to'lov asos paydo bo'lgandan 14 kun ichida, kelishuv bilan uzaytiriladi; istisnolar farmon bilan belgilangan holda IRP hisobiga to'lov), 10-modda (huquq uch yildan keyin yo'qoladi). Mehnat standartlari to'g'risidagi qonun (근로기준법): 2-modda 1-qism 6-band (o'rtacha ish haqi: hodisadan oldingi uch oydagi jami ish haqi shu davr kunlariga bo'linadi), 37-modda 1-qism 1-band (bir martalik to'lanadigan kechiktirilgan nafaqaga foiz).

Bu umumiy ma'lumot, huquqiy maslahat emas. Har ishning holati boshqacha.