Huquqiy maʼlumotlar

Ishdan bo'shash nafaqasi ishlagan har bir to'liq yilingiz uchun 30 kunlik o'rtacha ish haqingizga teng, to'liq bo'lmagan yillar esa mutanosib ravishda hisoblanadi. O'rtacha ish haqi ishdan ketishingizdan oldingi oxirgi uch oydan olinadi: shu oraliqda qo'lingizga tekkan barcha maosh u qamragan kunlarga taqsimlanadi. Ortiqcha ish va tungi ish ustamalari uni oshiradi; qo'shimchalarsiz qat'iy oylik maosh esa oshirmaydi. Ko'p chet ellik ishchilar ish beruvchi yoki sug'urta kompaniyasi ko'rsatgan har qanday raqamga rozi bo'ladi. Kalkulyator va so'nggi uchta maosh varaqangiz bilan bu raqamni taxminan o'n daqiqada tekshirib chiqishingiz mumkin.

Unga kim haqli?

Ikki shart, ikkalasi ham majburiy:

• bitta ish beruvchida uzluksiz bir yil yoki undan ko'proq ishlagansiz
• jadval bo'yicha ish vaqtingiz to'rt hafta o'rtachasida haftasiga 15 soat yoki undan ko'proq bo'lgan

Kompaniyada nechta odam ishlashi, qanday vizangiz borligi yoki shartnomangiz bir necha marta yangilanganmi, bularning ahamiyati yo'q. Bitta ish beruvchi bilan yangilangan shartnomalar odatda bitta xizmat davri sifatida qo'shib hisoblanadi. Shartnomalar orasidagi bir necha kunlik tanaffus o'z-o'zidan hisobni nolga tushirmaydi, lekin haqiqiy uzilish, ya'ni ish beruvchi hamma hisob-kitobni yopib, siz ketgan holat, uni nolga tushirishi mumkin.

O'rtacha ish haqiga (평균임금) nimalar kiradi?

Ishdan ketish sanangizdan oldingi uch kalendar oyni oling va shu davr uchun sizga to'langan hamma narsani qo'shing: asosiy maosh, ortiqcha ish, tungi va bayram kunlaridagi ish uchun ustamalar, haftalik dam olish kuni haqi, muntazam qo'shimcha to'lovlar va har qanday bonusning o'sha oylarga tegishli qismi. Keyin buni shu davrdagi kunlar soniga bo'ling, oylarga qarab u 89 dan 92 gacha bo'ladi. Natija bir kunlik o'rtacha ish haqi.

Ikki tafsilot sizni himoya qiladi:

• Oxirgi oylar g'ayrioddiy kam bo'lgan bo'lsa, masalan ish soatlari qisqartirilgani sababli, qonun o'rtacha ko'rsatkichning odatiy ish haqingizdan (통상임금), ya'ni odatdagi jadvalingiz uchun belgilangan qat'iy maoshdan pastga tushishiga yo'l qo'ymaydi.
• Ish haqi bo'lmagan pullar, masalan qoplangan yo'l xarajatlari yoki bir martalik sovg'a, hisobga kirmaydi, lekin chegirib ham tashlanmaydi.

Maoshdan ushlanadigan ovqat va turar joy haqi alohida masala, u boshqa maqolada yoritilgan.

Formula, qadamma-qadam

1. Oxirgi 3 oy uchun to'langan barcha ish haqini qo'shing. 2. Uni shu 3 oylik davrning kunlar soniga bo'ling. 3. 30 ga ko'paytiring. Bu sizning 30 kunlik o'rtacha ish haqingiz. 4. Umumiy xizmat kunlaringizni sanang va 365 ga bo'ling. 5. 3-qadam natijasini 4-qadam natijasiga ko'paytiring.

Misol (raqamlar o'ylab topilgan)

Bu maoshlar misol uchun to'qib chiqarilgan. Aytaylik, siz 2024-yil 1-yanvarda ishni boshlagansiz, oxirgi ish kuningiz esa 2026-yil 30-iyun bo'lgan.

Ortiqcha ish nimani o'zgartirganiga e'tibor bering: 500,000 wonlik qo'shimchalar bo'lmaganda natija taxminan 410,000 won past chiqardi. Ketishdan oldingi oxirgi chorakning og'irligi shundan.

Ish beruvchi qachon to'lashi kerak?

Muddat ishdan ketgan sanangizdan boshlab ikki hafta, agar keyinroq sanaga yozma rozilik bermagan bo'lsangiz. 2022-yildan beri umumiy qoida shunday: nafaqa bank hisobingizga emas, nomingizdagi shaxsiy pensiya hisobiga (개인형퇴직연금, IRP) o'tkaziladi. Koreyadan butunlay ketayotgan ishchilar odatda istisno sifatida ko'rilib, pulni to'g'ridan-to'g'ri oladi, lekin oxirgi ish kuningizdan oldin pul qanday va qayerga kelishini ish beruvchidan aniqlab oling.

E-9 yoki H-2 vizasi bilan ishlasangiz, bu summaning bir qismi yoki hammasi ish beruvchidan to'g'ridan-to'g'ri emas, ketish kafolati sug'urtasidan (출국만기보험) keladi. Ikkalasi bir-biriga qanday moslashtirilishi alohida maqolada tushuntirilgan.

Raqam noto'g'ri bo'lsa yoki hech narsa to'lanmasa-chi?

Ishdan bo'shash nafaqasiga bo'lgan huquq ishdan ketgan sanangizdan boshlab uch yil saqlanadi. To'lanmagan yoki kam to'langan summa to'lanmagan ish haqi kabi ko'riladi: mintaqaviy mehnat idorasiga (지방고용노동청) arz qilish yo'li sizga ochiq, ish beruvchida hech narsa qolmagan bo'lsa, davlatning o'rniga to'lash tizimi (대지급금) uning bir qismini qoplashi mumkin.

Ish beruvchining hisob varag'ida (퇴직금 정산서) izlash kerak bo'lgan keng tarqalgan xatolar:

• faqat asosiy maosh olingan, ortiqcha ish tushirib qoldirilgan
• xizmat birinchi kundan emas, oxirgi shartnoma yangilanishidan sanalgan
• oxirgi chorak o'rniga oldingi shartnomadagi pastroq maosh ishlatilgan
• o'tgan yil ichida to'langan foydalanilmagan yillik ta'til kompensatsiyasi hisobdan chiqarib qo'yilgan

Keyingi qadam

Oxirgi uchta maosh varaqangiz va birinchi shartnomangiz sanasini ishdan bo'shash nafaqasi kalkulyatoriga kiriting va natijani sizga taklif qilingan summa bilan solishtiring. Farq yaxlitlash xatosidan kattaroq bo'lsa, biror narsaga imzo chekishdan oldin ish beruvchidan hisob-kitobni yozma ravishda so'rang. Maslahat pullik; murojaat qilsangiz, xodim sizga qayta qo'ng'iroq qilib, maslahat haqini tushuntiradi.

법무법인 대한중앙
1533-7377

Qo'llangan qoidalar

Ishchilarning ishdan bo'shash to'lovlarini kafolatlash to'g'risidagi qonun (근로자퇴직급여 보장법): 4-modda 1-qism (bir yillik xizmat va haftasiga 15 soat), 8-modda 1-qism (har bir yil uchun 30 kunlik o'rtacha ish haqi), 9-modda 1- va 2-qismlar (14 kun ichida to'lash, IRP hisobiga o'tkazish), 10-modda (3 yillik muddat). Mehnat standartlari to'g'risidagi qonun (근로기준법): 2-modda 1-qism 6-band (o'rtacha ish haqi: oxirgi 3 oy umumiy kunlarga bo'linadi), 2-modda 2-qism (odatiy ish haqi quyi chegara sifatida).

Bu umumiy ma'lumot, huquqiy maslahat emas. Har ishning holati boshqacha.